آزمایشگاه آب و فاضلاب
 تصفیه آب خانگی
 طراح و سازنده پکیج های تصفیه فاضلاب
تبلیغات بهداشت و آب و فاضلاب
بیوتروریسم - سایت بهداشت محیط ایران
X
تبلیغات
رایتل
سایت بهداشت محیط ایران
بهداشت محیط،آب وفاضلاب، مواد زائد ، بهداشت مواد غذایی،استخدامی بهداشت محیط

بیوتروریسم

Top of Form

 

 

    بیوتروریسم :   

      بیوتروریسم یکی از انواع حملات تروریستی است که با انتشار مغرضانه عوامل بیولوژیکی می تواند عامل نابودی و ویرانگری میان انسان، حیوان، گیاه و محیط زیست باشد.

   این عوامل که معمولا در طبیعت یافت می شوند در صورتی که توسط انسان در ساختار آن افزایش قدرت، پایداری و مقاومت در برابر درمان ایجاد شود و به روش های مختلف که عامل انتشار آن محسوب م ی شود به فرد، منطقه یا موقعیت خاصی ارسال شود به عنوان یک سلاح تروریستی از آن یاد خواهد شد. علت جذاب بودن این شاخه ی تروریستی نیز ناشی از هزینه های نسبتا   ارزان، تهیه آسان، اثر گذاری فوری و همچنین گسترش سریع و وحشت زای آن میان مردم می باشد.

   امروزه کشورهایی که طعم خرابی و خسارت ناشی از جنگ را چشیده‌اند جهت حفظ سرمایه‌های ملی و منابع حیاتی خود توجه خاص و ویژه‌ای به دفاع غیرعامل نموده و در راهبرد دفاعی خود جایگاه والایی برای آن قایل شده‌اند، لذا یکی از مباحث مهم در علوم نظامی، پدافند غیر عامل است.

پدافند غیرعامل :                                                                                                    

   مجموعه اقداماتی که انجام می شود تا در صورت بروز جنگ، خسارات احتمالی به حداقل میزان خود برسد.

   به بیان دیگر هر اقدام غیر مسلحانه ای که موجب کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، ساختمانها، تاسیسات، تجهیزات، اسناد و شریان های کشور در مقابل عملیات خصمانه و مخرب دشمن گردد، پدافند غیر عامل می گویند.

   در پدافند عامل مثل سیستم های ضد هوایی و هواپیماهای رهگیر، فقط نیروهای مسلح مسئولیت دارند در حالی که در پدافند غیر عامل تمام نهادها، نیروها، سازمان ها، صنایع و حتی مردم عادی می توانند نقش موثری بر عهده بگیرند.

 

 

پدافند غیرعامل سایبری :

   اما موضوع مهمی که زیر مجموعه ی مباحث مربوط به پدافند غیر عامل قرار می گیرد و با توجه به سرعت تغیرات تکنولوژی و کاربردهای عملی آن در زندگی انسان امروز نقش ویژه بازی می کند "دفاع سایبری " است.

   امروز عرصه‌ی سایبری پنجمین عرصه‌ی نبرد، پس از زمین، دریا، هوا و فضاست. واژه‌ی «جنگ سایبری» محصول ورود عرصه‌ی سایبر به عرصه‌های نبرد است. در نبرد سایبری اساساً نوع نبرد محتوایی نیست.

   رویکرد، رویکرد از دسترس خارج کردن سرویس‌ها و از کار انداختن ارائه دهندگان خدمات اینترنت و زیر ساخت‌هاست.

   با توجه به اهمیت فناوری اطلاعات در عصر حاضر و رشد سریع و در عین حال نامتوازن ساختار آی تی ، این بستر به یکی از نقاط بالقوه آسیب پذیر و خطرناک در جهان بدل شده است؛ که ضرورت توجه و پرداخت سریع و در عین حال نظام مند، معقول و هدفمند به منظور مصون سازی این بستر از تهدیدات موجود در جهت حفظ امنیت ملی و حریم شخصی شهروندان در فضای جنگ و مخاصمات امروز بین المللی را می طلبد.

 

عوامل بیولوژیکی:

عوامل بیولوژیکی؛ موجودات زنده یا مواد سمی هستند که می تواند به کشتن یا ناتوان ساختن مردم، احشام، محصولات کشاورزی، گیاهی و محیط زیست منجر شود. حمله بیولوژیکی انتشار عمدی میکروب ها و یا دیگر مواد و عوامل بیولوژیکی است که می تواند عامل بیماری و نابودی باشد.

سه گروه از عوامل بیولوژیکی که به احتمال زیاد می توان از آن به عنوان سلاح استفاده شود، باکتری ها، ویروس ها و سموم نام دارند.  بسیاری از این عوامل در شرایط دشواری رشد پیدا می کنند و نگهداری از آن نیز به دلیل حفظ شرایط ویژه به همین سختی است.

 تعداد زیادی از عوامل بیولوژیکی هنگام در معرض قرار گرفتن نور خورشید یا دیگر فاکتور های محیطی به سرعت اثر خود را از دست می دهند، در حالی که گروه دیگری از آنها مانند سیاه زخم زندگی طولانی تر و مقاومت بیشتری در برابر محیط ناپایدار بیرونی دارند.

عوامل بیولوژیکی را می توان با پخش کردن آن در هوا، آلوده کردن حیوانات  و همچنین از طریق بیماری های مشترک دام و انسان، آلوده کردن آب و غذا به طور گسترده ای پراکنده کرد. به عبارت دیگر این روش ها شامل موارد     زیر می باشد:

ذرات معلق در هوا: عوامل بیولوژیکی پخش در هوا، با تشکیل قطرات ریز می تواند کیلومتر ها از نقطه ای به نقطه ی دیگر حرکت کنند که با استنشاق آن بیماری به انسان یا حیوان نفوذ می کند.

حیوانات: برخی از بیماری ها توسط حشرات و دیگر حیوانات گسترش می یابند، مانند فلس ،موش، مگس، پشه و احشام بیمار و ناقل.

محصولات غذایی و آلودگی آب: گروهی از ارگانیسم های بیماری زا و سموم ممکن است در منابع آب و غذا وجود داشته باشند هر چند که بسیاری از این عوامل با جوشانیده شدن به مدت یک دقیقه نابود و یا غیر فعال می شوند اما برخی دیگر نیاز به دستورالعمل های رسمی و خاص دارند.

فرد به فرد: گسترش عامل ها عفونی از فردی به فرد دیگر بسیار شایع می باشد، بیماری هایی از قبیل آبله، طاعون و ویروس لاسا که انسان ها منبع اصلی گسترش آن می باشند.

 

نتیجه:

   تهدیدات سلاح های کشتار جمعی به خصوص عوامل شیمیایی، بیولوژیک و هسته ای به عنوان تهدیدی در عرصه جنگ ناهمطراز تهدیدی جدی و قابل تأمل است. متأسفانه با وجود معاهدات بین المللی منع توسعه و استفاده از این سلاح ها نه تنها شاهد توسعه تحقیقات در این زمینه هستیم بلکه انواع جدیدی در جنگ ها به کار گرفته می شوند که جدید ترین آنها در عراق، افغانستان و بر علیه مجاهدین فلسطینی در غزه بوده است.

    به همین دلیل در جهان برنامه منسجمی جهت مقابله با این سلاح ها و دستورالعمل های خاص برای رده های مختلف نیروهای نظامی، انتظامی و امدادی  وجود دارد که در آموزش ها، رزمایش ها و حوادث  استفاده شده و به طور مداوم به روز سازی و چاپ می گردند.

    تهدیدات بیولوژیک و بیوتروریسم از جمله تهدیدات مهم و بحث بر انگیزی است که به دلیل سابقه تاریخی، کشتار عظیم عوامل عفونی و سمی جزء مهمترین تهدیدات جامعه بشری است و سالانه شاهد شیوع انواع بیماری های عفونی جدید موسوم به نوپدید در جهان هستیم.

   پس از واقعه 11 سپتامبر 2011 و همچنین پخش پاکت های سیاه زخم در امریکا و سپس اقصی نقاط جهان توجه به تهدیدات بیولوژیک و بیوتروریسم در جهان چنان افزایش پیدا کرده است که فقط کشور امریکا در ده سال گذشته بالغ بر 60 میلیارد دلار جهت تقویت سیستم پدافند غیر عامل تهدیدات زیستی خود هزینه نموده و تمام مراکز تحقیقاتی نظامی، دفاعی و دانشگاه ها و مراکز تحقیاتی پیش رفته امریکا در گیر برنامه تقویت بنیه پدافند غیرعامل در مقابله با تهدیدات زیستی هستند. با توجه به مواضع مستقل نظام جمهوری اسلامی ایران این تهدیدات بر علیه کشور ما مضاعف است و بنابراین نیاز به بحث در مورد پدافند غیرعامل و تهدیدات بیولوژیک برای کشور جزء ضروریات است.

  دوره های پدافند و دفاع

 

 

 

 

Bottom of Form

 

از جمله چالش‌های پیش روی پدافند زیستی کشور ، آسیب‌پذیر بودن زیرساخت‌ ها است.

 

چالش‌های موجود در حوزه پدافند زیستی:

 

1- نبود چشم‌انداز مناسب، اهداف و راهبردهای مشترک

2- عدم وجود ادبیات و مفاهیم و درک مشترک از تهدیدات زیستی در بین دستگاه‌ها

3- نبود تجربه کافی در زمینه پدافند زیستی

4-  نبود سامانه رصد ، آشکارسازی و تشخیص تهدیدات زیستی

5- نبود بانک ‌ها و کلکسیون‌های تخصصی پدافند زیستی در کشور

6-  ضعف در زیرساخت‌های تخصصی و آزمایشگاهی پدافند زیستی کشور

7-    نبود نیروهای متخصص در این زمینه و آسیب‌پذیر بودن زیرساخت‌های مختلف کشور در برابر تهدیدات زیستی

 

منشأ تهدید زیستی :

 

1.       طبیعی( حشرات ، حیوانات ، گیاهان ، تغییرات جوی)

2.       غیر طبیعی( دخالت انسان ، مسائل بهداشتی ، فراورده های سمی)

 

 

قدرت آسیب‌رسانی عوامل زیستی نسبت به سایر تهدیدات بالاتر است، تهدیدات زیستی بسیار گسترده است و متأسفانه توان دشمن در این حوزه بالا است و ما باید تا آنجایی که می‌توانیم در برابر این تهدیدات، خود را آماده کنیم.

 

حوزه‌های تهدیدات زیستی

 

1- شامل انسان

2- دام و طیور

3-  محیط زیست

4-  نباتات و گیاهان

5-  آب آشامیدنی

6-  صنایع غذایی می‌شود

 

 

 

 

 

 

جنگ زیستی به معنای به کارگیری سلاح‌های زیستی است و این جنگ ویژگی‌هایی دارد و اصولاً فاعل مجهول می‌ماند. در جنگ زیستی، هزینه حمله بسیار کم است و قابلیت فراگیری در بستر زیستی بسیار زیاد است.

 

ویژگی‌های جنگ زیستی:

1- قابلیت انتقال سریع

2- گمنام بودن حمله کننده

3- امکان تولید ساده سلاح

4-  ناتوانی در اثبات منشأ حمله

 

نمونه‌های جنگ‌های زیستی اخیر

1- سارس بین چین و آمریکا

2-  آنفولانزای مرغی

3-  تهاجم به مرغ تخم‌گذار در کشور ما

4-  استفاده از فسفر سفید در غزه که بدن انسان و اشیاء را می‌سوزاند

 

اهداف تهدیدات زیستی در زمان صلح

1- آسیب رساندن به زیرساخت‌های اقتصادی

2- ایجاد ترس در جامعه و از بین بردن امنیت بهداشتی و غذایی

3-  آسیب رساندن به سلامت عمومی جامعه

4- تحمیل هزینه‌های سنگین به کشور هدف

 

عوامل جنگ بیولوژیک :

1- ویروس‌ها

2-  باکتری‌ها

3-  سموم گیاهی

4-  انگل‌ها از

 

چرخه اقدامات دفاع زیستی در کشور

1- هشداردهی

2- تصمیم و عملیات

3-  تشخیص تهدید

4-  پایش تهدید

5- مشخص نمودن منطقه تهدید

6- بستن منطقه موردنظر

7- رفع آلودگی

8-  درمان

9- مصون‌سازی.

 

 




فایلهای مرتبط



دانلود بیوتروریسم و جنگ‌افزارهای بیولوژیک








اصول پیشگیری از بیوتروریسم و مخصوصاً جنگ‌های بیولوژیک

پیشگیری اوّلیه

1 ـ آموزش و ارتقاء آگاهی‌های افراد در معرض خطر

2 ـ واکسیناسیون جمعیت‌های در معرض خطر با واکسن‌های موجود

3 ـ پیشگیری دارویی (کموپروفیلاکسی) پس از تماس، در صورت امکان

4 ـ جمع شدن کشورها حول محورهای مشترک و عام‌المنفعه و خودداری از دامن زدن به اختلافات ارضی، سیاسی، نژادی، مذهبی و امثال آن

5 ـ قطع زنجیره انتقال بیماری‌های مسری ناشی از بیوتروریسم

6 ـ منع تهیه و استفاده از سلاح‌های بیولوژیک

7 ـ به کار گیری تدابیر لازم به منظور جلوگیری از انتقال بیماری‌های مشترک (زئونوز)

8 ـ استفاده از تجهیزات و لباس‌های محافظتی توسط کارکنان پزشکی و بهداشت به هنگام تماس با بیماری‌های مسری ناشی از بیوتروریسم

9 ـ آرام نگهداشتن توده مردم به منظور جلوگیری از بروز همه گیری رعب و وحشت.

واکسن‌های مجاز طاعون، سیاه زخم و آبله، وجود دارد. همچنین فراورده‌هایی برای کارکنان آزمایشگاهی که در معرض خطر هستند بر علیه تولارمی، تبQ، آنسفالیت اسبی ونزوئلایی، بوتولیسم، آنسفالیت اسبی غربی و شرقی، تب دره ریفت و بعضی از بیماری‌های دیگر وجود دارد. ضمناً واکسن‌های خاصی نظیر آبله و سیاه زخم را ممکن است بتوان بعنوان پیشگیری بعد از تماس نیز مورد استفاده قرار داد (12)، ولی هنوز واکسن یا داروی موثری برای پیشگیری و درمان بسیاری از عوامل سببی بیوتروریسم، ساخته نشده است. هرچند محققین در نقاط مختلف جهان مشغول پژوهش بوده در آخرین نشست کمیته مشورتی تحقیقات ویروس آبله که در اواخر بهمن ماه سال 1379 شمسی در محلWHOبه منظور بررسی پیشرفت‌های پژوهشی مربوطه تشکیل گردیده صراحتاً از تأثیرCidofovirبر 35 ویروس مختلف آبله، اظهار رضایت گردیده است (26)، طی سال‌های اخیر، تأثیر ریباویرین بر ویروس عامل تب کنه‌ای کنگو ـ کریمه (CCHF) و تأثیر نسبی داکسی سیکلین و سیپروفلوکساسین بر پیشگیری از سیاه زخم تنفسی پس از استنشاق افشانه‌های آلوده، به اثبات رسیده است (2) ولی هنوز راه درازی در پیش روی محققین وجود دارد.

پیشگیری ثانویه

1 ـ تشخیص و درمان به موقع مصدومین ناشی از حمله در صورت درمانپذیر بودن بیماری

2 ـ کنترل رعب و وحشت حاصله با بهره‌گیری از تدابیر روانشناختی و خودداری از پنهان کاری و جلوگیری از بروز تضادهای احتمالی در اظهار نظرهای مسئولین ذیربط

پیشگیری ثالثیه

1 ـ توانبخشی بهبودیافتگانی که دچار عوارض پایداری شده‌اند با بهره‌گیری از اعمال جراحی و وسایل فیزیکی.

نقش متخصصین بیماری‌های عفونی در مقابله با بیوتروریسم:

1 ـ پیش بینی عوامل سببی تهدید، نحوه انتشار و تأثیر آن‌ها بر بهداشت عمومی

2 ـ کمک به مسئولین مربوطه در برنامه ریزی نحوه مقابله با حمله بیولوژیک

3 ـ مشارکت در برنامه‌های بهداشتی در خصوص بررسی اپیدمیولوژیک و تشخیص قطعی همه گیری‌های احتمالی

4 ـ شرکت فعال در رویارویی بالینی و بهداشتی لازم به منظور درمان و کنترل طغیان و پیامدهای بعدی یک حمله بیولوژیک

5 ـ همکاری با سایر ارگان‌ها به منظور اطمینان بخشیدن به مردم، ایجاد آرامش در آن‌ها و کنترل همه گیری رعب و وحشت و هرج و مرج حاصله

6 ـ همکاری در محدودسازی انتشار عوامل مسری و رفع آلودگی از تسهیلات مورد حمله

7 ـ جلب مشارکت جمعی به منظورمحکوم سازی استفاده از جنگ‌افزار بیولوژیک و برنامه ریزی‌های مربوطه.

محور پیشگیری از تأثیر سلاح‌های بیولوژی و بیوتروریسم

رکن مهم کنترل بیوتروریسم و پیشگیری از آن جلب همکاری هوشمندانه مردم می‌باشد و این مهم بدون آموزش‌های مؤثر و مفید امکان پذیر نمی‌باشد. آموزش مؤثر و مفید به نوبه خود نیازمند برنامه ریزی صحیح است. آموزش‌های عمومی و توجیه مردم نسبت به سلامتی بدن و باور آن‌ها نسبت به دستورالعمل‌های بهداشتی (فردی و عمومی) نقش مهم و تعیین کننده ای در پیشگیری دارند. هر کدام از وسائل ارتباط جمعی (مثل روزنامه‌ها، مجلات، صدا و سیما) در زمینه آموزش‌های عمومی دفاع بیوتروریسم نقش ویژه خود را خواهند دا شت. آگاهی عمومی مردم نسبت به اصول اولیه بهداشتی، مؤثرترین و در عین حال کم خرج ترین وسیله محافظت عمومی بر علیه سلاح‌های بیولوژیک است. باید بگونه ای برنامه ریزی شود که این آموزش‌ها در سطح جامعه حساسیت زا و نگران کننده نباشند. در همین راستا می‌توان طراحی و اجراء مانورهای شهری را برای ارتقاء دفاع غیر نظامی در مقابل بیوتروریسم مد نظر قرار داد. ضمناً توصیه می‌گردد برنامه دفاع بیولوژیک جزء لاینفک رزمایش‌های نظامی محسوب شوند.

1- پیش بینی وسایل حفاظت فیزیکی در مقابل عوامل بیولوژیک

فراهم بودن وسایل پیشگیری فیزیکی مثل ماسک‌های تنفسی (ضد بیولوژی)، لباس‌های محافظت کننده وغیره. بخصوص زمانی که پرسنل نظامی هدف سلاح‌های بیولوژیک هستند بسیار حیاتی است. اینگونه تجهیزات باید اقلاً در حد نیاز نیروهای عمل کننده پیشاپیش فراهم شوند. اگر قرار است این گونه وسایل و تجهیزات از خارج خریداری شوند و یا در داخل تولید گردند بایستی به چنان تجهیزات و نیروی انسانی متخصص مجهز باشیم که بتوانیم بسرعت و با دقت این تجهیزات را آزمایش کرده و شرایط مؤثر بودن آن‌ها را مشخص کنیم. بسیار اتفاق افتاده که به هنگام استفاده پرسنل از یک وسیله (مثلاً ماسک) متوجه خرابی و بی تأثیر بودن آن می‌شویم. علاوه بر این وسائل فوق باید قبلاً چندین بار توسط پرسنل استفاده شده و افراد دقیقاً نحوه استفاده از آن‌ها را بدانند.

2- توسعه برنامه‌های واکسیناسیون

بیشتر عوامل بیولوژیک شناخته شده خوشبختانه بوسیله واکسن قابل پیشگیری هستند. اگر چه بیشتر این واکسن‌ها را در اختیار نداریم. در ممالک پیشرفته واکسن‌های مخصوص عوامل بیولوژیک را به صورت محرمانه در ارتش‌های خود ساخته و در حد مصرف اورژانسی در دسترس مراکز نظامی قرار داده‌اند. باید برنامه‌ها و پروژه‌های واکسن سازی را در سراسر مملکت مورد تشویق و حمایت قرار دهیــم تـــا در صورتی که روزی به یک نوع واکسن (مثلاً آبله) نیازمند شدیم تا بخود بجنبیم و از خارج خریداری کنیم بسیار دیر شده است. بنابراین باید به منابع و استعدادهای داخلی تکیه داشته باشیم. این امر تنها با برنامه ریزی طولانی مدت میسر است. بخش بیولوژی باید مراکز و مؤسسات و افرادی را که در زمینه واکسن سازی فعال هستند شناسایی کرده و بتدریج درصدد ایجاد ارتباط و ارائه پروژه‌های واکسن سازی باشند. این کار نیز نیازمند زمان و حمایت مؤثر از مراکز تحقیقاتی است.

3- کمو پروفیلاکسی (پیشگیری دارویی)

یکی از وسایل مهمی که در پیشگیری از حملات بیولوژیک بسیار ضروری است در دست داشتن برنامه‌های ویژه پروفیلاکسی (قبل از تماس- بعداز تماس)‌ می‌باشد. برای اینکار باید عناصر دارویی موجود در رژیم‌های مختلف پروفیلاکسی مربوط به هر کدام از عوامل بیولوژیک مشهور بصورت لیست تهیه شوند. اقلام دارویی مربوط به پروفیلاکسی باید بنحوی تهیه و ذخیره شوند که اولاً تاریخ مصرف آن‌ها سپری نشود و ثانیاً حداقل جوابگویی نیاز یک جمعیت (مثلاً) یک میلیونی باشند. پرسنل عملیاتی نظامی و نیروهای انتظامی بخصوص آن‌هایی که به مأموریت‌های ویژه گسیل می‌شوند و احتمال داده می‌شود که هدف جنگ افزارهای بیولوژیک قرار گیرند باید با توجه نوع تهدید محتمل از برنامه‌های ویژه پروفیلاکسی دارویی استفاده کنند. از طرفی عوامل بیولوژیک بطور روزانه نسبت به داروهای آنتی بیوتیک مقاوم می‌شوند و حساسیت دارویی آن‌ها باید دائماً کنترل شود. اینکار نیازمند پروژه‌های تحقیقاتی است. تأثیر عملیاتی هر کدام از پروتکل‌های پروفیلاکسی که در کتب طبی قید شده‌اند باید با توجه به شرایط کشور مجدداً مورد تحقیق قرار گرفته با آزمایشات خودمان نیز به صحت و سقم آن پی بریم و این نیازمند تحقیقات است، تحقیقات نیازمند حمایت است و حمایت محتاج برنامه.

4- مراقبت از منابع آب

منابع و مخازن آب شرب و غیر شرب یکی از اهداف بسیار مهم سلاح‌های بیولوژیک و بیوتروریسم می‌باشند. نباید اجازه دهیم تروریست‌ها و یا عناصر دشمن به منابع آب ما دسترسی پیدا کرده آنرا آلوده کنند و بعداز اینکه کار از کار گذشت در صدد درمان بیماران برآئیم. باید از منابع آب در شهرها و روستاها بنحو هوشیارانه مراقبت کنیم. یک بعد بسیار مهم این مراقبت، کنترل روزانه نمونه‌های آب نسبت به آلودگی‌های عمدی با عوامل بیولوژیک و فعالیت‌های بیوتروریسمی است. آزمایشات روتین آب متأسفانه پوشش لازم را برای تشخیص عوامل بیولوژیک ندارند و از این نظر ناقص هستند. باید آزمایشگاه‌های مجهز زنجیره ای بوجود آمده و پرسنل آنهابنحوی آموزش ببینند که هرگونه تغییر درکیفیت میکروبی ـ شیمیائی آب بصورت روزانه ضبط وثبت و به مرکز هوشمندمرکزی ارسال گردند. بدین ترتیب می‌توانیم ازوقوع یک حمله بیولوژیک و بیوتروریسم آگاهی یابیم. این کار در وهله اول نیازمند توجیه تصمیم سازان و تصمیم گیران بالا دست است و تنها راه آن برقراری سمینارهای دوره ای است که ابعاد مختلف سلاح‌های بیولوژیک و بیوتروریسم را برای گروه‌های متفاوت تشریح کند.

5- نظارت بر تهیه کنندگان و توزیع کنندگان مواد غذایی و مراقبت از ذخائر غذایی

مواد غذایی ممکن است بعنوان حامل‌های عوامل بیماریزا بر علیه افراد بیگناه بکار روند. همه روزه داستان شیر خشک‌ها و گوشت‌های آلوده را که به راحتی به کشورهای مصرف کننده ارسال می‌شوند، می‌شنویم. جنون گاوی و یا تب برفکی نیز بر سر زبان‌ها است.. برای کلیه کارکنان اداره‌ها و سازمان‌های ناظر بر مراکز تولید و توزیع مواد غذایی که بنظر می‌رسد آموزش‌های مناسب با حرفه خود را (از بعد بیوتروریسم) ندارند باید کلاس‌های آموزشی ویژه برگزار شود. برنامه‌های بازآموزی و نوآموزی کارکنان شاغل باید مورد توجه قرار گرفته و حمایت‌های لازم از آن‌ها بعمل آید. چنانچه کارمندان اداره مراقبت از مواد غذایی تحت آموزش‌های ویژه قرار گیرند و بدانند که کار با اهمیتی بر عهده آنان است و حتی توسط ارگان‌های دیگر نیز نظارت می‌شوند احتمالاً وظایف خود را با دقت و حساسیت بیشتری انجام خواهند داد. ورود محموله‌های غذایی (بصورت تر و خشک) به داخل کشور باید با حساسیت تلقی گردد. آزمایشگاه‌های گمرکی مواد غذایی باید از حالت سمبلیک خارج شده و از حیث نیروی انسانی آموزش دیده و تجهیزات آزمایشگاهی حمایت شوند. واقعاً چه ارگانی بر ورود بی حساب این همه مواد غذایی (شیر، گوشت مرغ، گوشت ماهی و ….) نظارت دارد و با چه کیفیتی؟ پیشنهاد می‌شود برای این گروه از کارکنان دوره‌های تداوم آموزش دفاع در مقابل سلاح‌های بیولوژیک و بیوتروریسم برگزار گردد.

کشف و تشخیص حمله بیولوژیک و بیوتروریسم

کشف سریع و بموقع حمله بیولوژیک و بیوتروریسم و کیفیت آگاهی از وقوع آن‌ها اهمیت بحرانی داشته و در مقابله با این حوادث نقش حیاتی دارد. زیرا در غیاب تأمین تدارکات خاص در سطح محلی، منطقه ای و ملی، یک حمله بیوتروریستی با استفاده از ویروس آبله، اسپور سیاه زخم یا عوامل آلوده کننده آب و مواد غذایی شالوده بهداشت و درمان محلی و شاید ملی را بهم ریخته و عده کثیری از بیماران و مردم عادی برای بدست آوردن امکانات درمانی به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی دیگر هجوم می‌آورند. علاوه بر این ممکن است نیروهایی که باید در نقش واکنش سریع عمل نمایند، خودشان قبل از همه گرفتار و زمینگیر شده و کاری از دستشان بر نیاید. شباهت‌های زیادی بین وقوع یک همه گیری طبیعی و حمله بیوتروریسمی وجود دارد و همین واقعیت تمایز بین این دو را مشکل می‌سازد. البته آگاهی از یک همه گیری که بطور عمدی ایجاد شده بسیار مهم است منتهی این امر نیاز مند یک شبکه وسیع ثبت وقایع می‌باشد. اگر کلیه وقایع زیستی در شهرهای مختلف سراسر کشور بدقت و با حساسیت لازم ضبط شده و از طریق شبکه اطلاع رسانی به بانک مرکزی اطلاعات پزشکی منتقل گردند گام اساسی برداشته شده است. چنانچه اطلاعات موجود در مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت بهینه شده و با تجهیزات رایانه ای تقویت گردند قدم‌های بعدی در خصوص آگاهی از انتشار عمدی عوامل بیولوژیک هموار تر خواهند شد. در شرایط فعلی ممکن است یک بیماری خاصی در گوشه و کنار کشور اپیدمی شود قبل از آنکه سیستم بهداشتی ـ درمانی بتواند متوجه آن شود مدت‌ها طول بکشد. یاد آوری می‌شود امروزه خطر استفاده همزمان از چند عامل بیولوژیک مختلف بصورت مختلط در یک یا چند منطقه وجود دارد. همچنین احتمال دارد از ارگانیسم‌هایی استفاده شود که در لیست عوامل بیولوژیک قرار نداشته ولی از طریق مهندسی ژنتیک خواص بیماریزایی شدید و مقاومت آنتی بیوتیکی گسترده در آن‌ها بوجود آمده باشد. لذا با تشخیص هر عامل جدید همواره باید لیست جدیدی از آن‌ها تنظیم و منتشر گردد. بنابراین باید آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی که توان کار تشخیصی بر روی عوامل بیولوژیک را دارند شناسایی شده و هرکدام در زمینه خاصی تقویت گردند تا بتوانند به عنوان آزمایشگاه‌های مرجع تخصصی ایفاء نقش نمایند.

امداد و درمان مصدومین ناشی از سلاح‌های بیولوژیک

بخش قابل توجهی از هراس و نگرانی عموم مردم در هنگام بیوتروریسم با ملاحظه آمادگی در سازمان‌های مسئول و بخصوص تشکل‌های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی برطرف می‌شود. آمادگی شبکه‌های بهداشت و درمان برای مقابله با حملات بیولوژیک و بیوتروریسم بدون برنامه ریزی قبلی امکان ندارد. این برنامه ریزی‌ها باید با توجه به مورد مهم بهداشتی ـ درمانی که بعضاً توضیح داده می‌شوند انجام گیرند.

1- پیش بینی آنتی بیوتیک های مورد نیاز

برای درمان مصدومین ناشی از سلاح‌های بیولوژیک و بیوتروریسم آنتی بیوتیک های مختلف در صدر لیست نیازمندی‌های درمانی قرار دارند. بهرحال بیشتر عوامل بیولوژیک عمدتاً میکروارگانیسم‌های بیماریزایی هستند که در شرایط عادی نیز قادر به ایجاد بیماری هستند منتهی با این تفاوت که در اینجا بصورت عمدی انتشار داده شده‌اند. تصور کنیم مثلاً در یک روز فقط 10 هزار نفر در تهران به سیاه زخم مبتلا شوند و به کلینیک‌های عفونی مراجعه کنند آیا می‌توانیم آنتی بیوتیک و سایر داروهای مورد نیاز آن‌ها را تأمین کنیم؟ بنابراین مراکز تحقیقاتی باید بطور مستمر و با توجه به اینکه لیست عوامل بیولوژی ممکن است در طول زمان دستخوش تغییراتی شود، لیست آنتی بیوتیک های مورد نیاز و مؤثر بر علیه یکا یک عوامل بیولوژیک (مثل سیدوفوویر برای آبله، ریباویرین برای تب کریمه ـ کنگو و سیپروفلوکساسین برای سیاه زخم) را تهیه کرده و مراکز تأمین دارو را در ستاد مشترک سپاه در جریان قرار دهد. این داروها بنحوی باید تهیه گردند که همیشه به اندازه مثلاً صد هزار نفر ذخیره آماده داشته باشیم. برای اینکار باید طرح‌های تحقیقاتی طراحی و تعریف شوند که هدف آن‌ها بررسی الگوهای حساسیت آنتی بیوتیکی سوش های میکروبی (پاتوژن ها) است. نتایج این طرح‌ها به همراه ارزشیابی‌های مربوطه باید توسط یک مرکز هوشمندی جمع آوری و تجزیه و تحلیل گردند اینکار نیازمند داشتن برنامه مدون است.

2- پیش بینی شرایط لازم برای ایزولاسیون بیماران هنگام تک میکروبی

یکی از خصوصیات مهم عوامل بیولوژیک، مسری بودن آن‌هاست. بعبارت دیگر عوامل بیولوژیک پس از آنکه در یک منطقه انتشار داده شوند بخودی خود و با انتقال مستقیم افراد مختلف را آلوده می‌کنند. با این اوضاع ایزولاسیون بیماران ناشی از عوامل بیولوژیک مهم و بسیار ضروری است. هر گونه همه گیری ناشی از عوامل بیولوژیک در مدت کمی عملاً از کنترل خارج خواهد شد، بخش بیولوژی باید چگونگی و نحوة ایزولاسیون بیماران و مصدومین ناشی از تک بیولوژی را بررسی و تدوین کند. سوالاتی چون چرا باید ایزولاسیون بیماران صورت گیرد، شرایط ایزولاسیون بیماران چیست و ظرفیت تخت‌های بیمارستانی ایزوله چقدر است؟ باید جواب کاربردی داشته باشند.

3- برآورد تخت بیمارستانی مورد نیاز مصدومین بیولوژی

مصدومین و بیماران ناشی از عوامل بیولوژیک و بیوتروریسم، عمدتاً همچون بیماری‌های عفونی علائم غیر اختصاصی خواهند داشت. منتهی این علائم گاهی از الگوی بیماری‌های بومی تبعیت نکرده و خصوصیاتی ویژه و منحصر بفرد دارند. بیمارستان‌هایی که پذیرای این مجروحین و مصدومین خواهند بود باید هر کدام حداقل به یک بخش ایزوله مجهز باشند زیرا مصدومین ناشی از سلاح‌های بیولوژیک و بیوتروریسم را ممکن است نتوان همراه سایر بیماران بستری نمود ضمن آنکه در اینطور مواقع معمولاً تعداد بیماران بیولوژیک به طور نگران کننده ای افزایش یافته و امکانات بیشتری را طلب می‌کند. یک کار ضروری که باید انجام گیرد این است که امکانات و تخت‌های بیمارستانی (ایزوله) در شهرهای بزرگ، شناسائی و میزان آمادگی آن‌ها برای پذیرش مصدومین بیولوژیک تعیین شود تا در کل ببینیم چه نسبتی بین امکانات موجود و نیازمندی‌ها برقرار است. بخش بیولوژی باید بتواند تیم‌هایی را آموزش و سازماندهی کند که بتوانند اینکار را در وهله اول از مراکز درمانی خود سپاه شروع و نتایج آنرا برای ملاحظات دقیق تر در اختیار مراجع تصمیم گیری قرار دهند. تربیت و آموزش چنین افرادی نیازمند برنامه و حمایت همه جانبه است.

4- برآورد تجهیزات و اقلام غیر دارویی مورد نیاز مصدومین بیولوژیک

علاوه به آنتی بیوتیک های مختلف که برای نجات جان بیماران و افراد آلوده شده به عوامل بیولوژیک لازم هستند، اقلام دارویی دیگر مثل الکترولیت‌ها، مسکن‌ها، تجهیزات مثل ضد عفونی کننده‌های مختلف، کوره‌های زباله سوز باید برای مراکز درمانی که برای مجروحین و مصدومین بیولوژی در نظر گرفته شده‌اند پیش بینی و تهیه گردند. البته این‌ها نیازمند دیدگاه‌های کارشناسانه به مقوله بیوتروریسم است و لذا باید از هم اکنون هسته‌های کارشناسی برای بررسی این موضوعات تشکیل و شروع بکار کنند.

هـ)‌ محور تحقیقات

باتوجه به پراکندگی استعدادها و امکانات تحقیقات علوم پزشکی در کشور، در وهله اول باید نیروهای پژوهشی کشور شناسایی و فعالیت‌های آنان در راستای نیازهای دفاعی جهت دهی گردد. در عرصه‌های مختلف دفاع بیولوژیک نیازمند تحقیقات هستیم. به عبارت روشن‌تر، چون قضیه دفاع مطرح است پس نباید انتظار داشته باشیم که به راحتی بتوانیم از فرآورده‌ها و محصولات دفاعی دیگران آنهم در همه زمینه‌ها استفاده کنیم. اگر پروژه‌های تحقیقاتی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای گروه پزشکی در مسیر نیازهای دفاعی طراحی و انجام می‌شدند، امروز در وضعیت بهتری قرار داشتیم. بعضی از مهم‌ترین زمینه‌هایی که در آن‌ها نیازمند تحقیقات کاربردی هستیم بقرار زیر هستند:.

1- ارزیابی تأثبر آنتی بیوتیک ها

در دسترسی بودن آنتی بیوتیکهای مؤثر برای هر کدام از عوامل بیولوژیک از مهم‌ترین فاکتورهای جلوگیری از تلفات بیشتر ناشی از عوامل بیولوژی و بیوتروریسم است. اثر آنتی بیوتیک های مختلفی که در بازار موجود است باید بطور مداوم بررسی و در اختیار کادر درمانی قرار گیرد. بخش بیولوژی باید پروژه هائی را در این رابطه تعریف و در اختیار عناصر تحقیقات داخل و خارج دانشگاه قرار داده و بر انجام آن‌ها نظارت کند. همچنین بطور روزانه شاهد بروز مقاومت میکروبی نسبت به آنتی بیوتیک هایی هستیم که قبلاً وجود نداشتند. بنابراین با انجام تحقیقات باید وجود این روش‌های میکروبی کشف و به تیم درمانی گزارش شوند تا رژیم‌های درمانی مؤثر علیه آن‌ها طراحی گردد.

2- خواص پروفیلاکسی رژیم‌های دارویی

همانطور که قبلاً اشاره شد رفتار عوامل بیولوژیک در مقابل ترکیبات ضد میکروبی در زمان‌های مختلف (تغییرات ژنتیکی و بروز مقاومت‌های دارویی) متفاوت خواهد بود. انجام تحقیقات بر روی مقاومت‌های آنتی بیوتیکی و خواص میکروبشناسی ترکیبات شیمیائی جدید عملاً دست تیم پزشکی را برای از بین بردن عوامل بیولوژیک (پس از آلوده شدن افراد) قبل از آنکه علائم بیماری ظاهر شود (کمیوپروفیلاکسی) باز خواهد گذاشت. برنامه‌هایی در دست تهیه داریم که حتی آن‌ها اثر برخی از برنامه‌های پروفیلاکسی در عمل ارزشیابی شوند.

3- حمایت از طرح‌ها و تحقیقات واکسن سازی

همانطور که قبلاً یادآوری شد، سازمان‌های نظامی کشورهای پیشرفته واکسن‌هایی را بر علیه بعضی از عوامل بیولوژیک طراحی و تولید نموده‌اند. این واکسن‌ها به هیچ وجه در بازار موجود نیستند و تنها در اختیار همان کشور سازنده است.














(جهت دسترسی به مطالب به روز به سمت چپ سایت بخش آخرین مطالب انتهای سایت مراجعه کنید)





www.environmentalhealth.ir